محمد بن جرير الطبري (مترجم: جمعى از علماء در نيمه دوم قرن چهارم)
1767
جامع البيان عن تأويل آي القرآن (تفسير طبرى) (فارسى)
عليه السّلم مسلمانى آشكارا همى كرد ، و نماز بكعبه همى كردند ، و ياران پيغامبر عليه السّلم همه قوى بودند ، و لكن لختى بحبشه رفته بودند . و پيغامبر عليه السّلم اندر مسجد مكّه بود ، و جبريل عليه السّلم بيامد ، و او را از آنجا بمعراج برد بشب اندر ، و آن معراج اوّل بود . و معراج ديگر آن بود كه جبريل عليه السّلم بيامد و آن براق از بهشت بياورد ، و او را به بيت المقدّس برد ، و از آنجا بدان معراج بر آسمان بردش ، و به همه آسمانها بگذرانيد ، و به هفتاد هزار حجاب بگذرانيدش ، « 1 » و تا آنجا برسيد كه جبريل عليه السّلم او را گفت كه : بجايگاه رسيدى اكنون ، سخن گوى . و آنجايگاه با خداى عزّ و جلّ سخن گفت ، و حق تعالى با او سخن گفت بى واسطهاى . و اين قصّه بتمامى گفته آمده است اندر سورة البقره ، و نيز بسورهء بنى اسرائيل و ديگر بار آن بود كه از مدينه برفت و تا آنجا برسيد كه حق تعالى گفت : فَكانَ قابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنى . « 2 » و آن بود كه در روزگار پيغامبر عليه السّلم عرب پيوسته مفاخرت كردندى يك ديگر را ، و هر كسى شجاعت و مردانگى خويش مى - گفتى ، و بيشتر فخر كردن ايشان بتير انداختن و كمانهاى سخت داشتن بودى ، و بيامدندى ، و كمانها بياوردندى ، و كمان يك ديگر مىكشيدندى ، و آن گه دو دو بهم نهادندى و بكشيدندى ، و گفتندى كه تا خود كمان كدام يك سختتر است و كدام يك بهتر مىكشند . و بدين معنى پيوسته با يك ديگر مفاخرت كردندى و فخر ايشان بدان
--> ( 1 ) حجاب خداوند بگذرانيد . ( صو ) ( 2 ) النجم 9